David Zitzlsperger
Τον David Zitzlsperger τον γνώρισα το 2019, κατά τη διάρκεια της Berlinale στο Βερολίνο. Είναι ο άνθρωπος που κρύβεται πίσω από την επιτυχία του Filmmakers Europe, μιας πλατφόρμας που έχει συμβάλει ουσιαστικά στον τρόπο με τον οποίο ηθοποιοί, agents και casting directors συνδέονται και συνεργάζονται πέρα από τα σύνορα. Ο David βρίσκεται πίσω από την ανάπτυξη και τη διεθνή εξέλιξη της πλατφόρμας, η οποία σήμερα αποτελεί ένα σημαντικό επαγγελματικό εργαλείο για την ευρωπαϊκή οπτικοακουστική βιομηχανία, φέρνοντας κοντά περισσότερους από 150.000 ηθοποιούς, 3.000 agencies και 800 casting directors από όλη την Ευρώπη.
Για το The Casting Dispatch, ήθελα να μιλήσω μαζί του όχι μόνο για το Filmmakers Europe και το πώς εξελίχθηκε, αλλά κυρίως για το πώς αλλάζει σήμερα το ευρωπαϊκό casting, τη σημασία της διεθνούς ορατότητας των ηθοποιών και το πώς ένας ηθοποιός μπορεί πλέον να αποτελεί μέρος μιας διεθνούς αγοράς χωρίς απαραίτητα να εγκαταλείψει τη χώρα του.
Συνέντευξη με τον David Zitzlsperger
Ξεκινήσαμε δημιουργώντας αρχικά ένα σύστημα casting, ακολουθώντας την ιδέα ενός φίλου και ηθοποιού, του Adrian Topol, και στη συνέχεια προσαρμόζοντάς το στις ανάγκες της casting director Simone Bär. Πολύ γρήγορα εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο σύστημα casting στη Γερμανία, την Αυστρία και την Ελβετία.
Πριν από περίπου πέντε χρόνια, αναλάβαμε την ήδη υπάρχουσα πλατφόρμα Filmmakers και την εξελίξαμε σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα για επαγγελματίες ηθοποιούς, agents και casting directors, το www.filmmakers.eu.
Σήμερα, περισσότεροι από 150.000 Ευρωπαίοι ηθοποιοί, πάνω από 3.000 agencies, περισσότεροι από 800 casting directors και πάνω από 8.000 σκηνοθέτες και παραγωγοί —ως πελάτες των casting directors— είναι εγγεγραμμένοι στην πλατφόρμα μας, με πολλούς από αυτούς να χρησιμοποιούν το σύστημα καθημερινά. Σε όλη αυτή την πορεία, η βασική ιδέα παρέμεινε η ίδια: να προσφέρουμε στους επαγγελματίες μια αξιόπιστη τεχνική υποδομή, ώστε να μπορούν να επικεντρωθούν στη δημιουργική τους δουλειά.
Τα self-tapes επιτρέπουν στους ηθοποιούς να διεκδικούν δουλειές στο εξωτερικό χωρίς να χρειάζεται να ταξιδεύουν για κάθε πρώτο audition. Για έναν επαγγελματία ηθοποιό στην Ευρώπη, θεωρώ ότι ένα ενημερωμένο προφίλ στο Filmmakers Europe αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο για να είναι προσβάσιμος στην κινηματογραφική και τηλεοπτική βιομηχανία, ιδιαίτερα σε διεθνές επίπεδο. Προσφέρει στους επαγγελματίες του casting έναν χώρο όπου μπορούν να ανακαλύψουν τη δουλειά σου, ενώ παράλληλα δίνει σε εσένα και στον agent σου μια κοινή βάση για να την παρουσιάσετε. Στόχος μας είναι ηθοποιοί, agents και casting directors να μπορούν να βασίζονται σε ένα ενιαίο σύστημα, γνωρίζοντας ότι η τεχνική πλευρά της διαδικασίας του casting είναι καλυμμένη. Η τοποθεσία, η γλώσσα, το δικαίωμα εργασίας σε μια χώρα και φυσικά οι απαιτήσεις κάθε συγκεκριμένου ρόλου εξακολουθούν να έχουν σημασία. Δεν θα πρέπει όμως να μας εμποδίζουν από το να κάνουμε τα ταλέντα ευκολότερα προσβάσιμα και ορατά πέρα από τα σύνορα.
Το πιο ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι συχνά η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η βιομηχανία. Οι ηθοποιοί μπορούν να μάθουν πώς προσεγγίζουν οι casting directors έναν ρόλο, πώς σκέφτονται οι agents γύρω από την εκπροσώπηση ενός ηθοποιού και πώς οι προσδοκίες διαφέρουν από αγορά σε αγορά. Και αυτή η ανταλλαγή λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις: οι επαγγελματίες του casting ανακαλύπτουν ηθοποιούς και ολόκληρες κοινότητες ηθοποιών που ενδεχομένως δεν γνώριζαν προηγουμένως.
Μια συνάντηση μπορεί να αποτελέσει την αρχή μιας επαγγελματικής σχέσης, ακόμη κι αν εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο project. Ένα διαρκώς ενημερωμένο προφίλ δίνει στη συνέχεια σε αυτές τις νέες επαφές έναν αξιόπιστο τρόπο να επιστρέψουν στη δουλειά σου όταν προκύψει η κατάλληλη ευκαιρία.
Στην πραγματικότητα, δεν έχω δουλέψει ο ίδιος μαζί τους ως casting director. Παρ’ όλα αυτά, έχω παρατηρήσει ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, όπως η περιέργεια, η καλή προετοιμασία και η διάθεση για συνεργασία. Οι ηθοποιοί που δείχνουν έτοιμοι να εργαστούν διεθνώς γνωρίζουν τι έχουν να προσφέρουν, είναι ειλικρινείς σχετικά με τις δεξιότητές τους και μπορούν να προσαρμοστούν χωρίς να χάνουν την προσωπική τους ταυτότητα. Το να εργάζεσαι διεθνώς δεν σημαίνει ότι πρέπει να αφήσεις πίσω την καταγωγή ή το υπόβαθρό σου. Η γλώσσα, η κουλτούρα και οι εμπειρίες σου μπορεί να είναι ακριβώς εκείνα τα στοιχεία που σε κάνουν ενδιαφέροντα για έναν συγκεκριμένο ρόλο. Σημαίνει επίσης να είσαι αξιόπιστος επαγγελματίας: να επικοινωνείς με σαφήνεια, να κατανοείς τι σου ζητείται και να προσέρχεσαι έτοιμος να δουλέψεις. Δεν χρειάζεται να γίνεις κάποιος άλλος για να εργαστείς διεθνώς· χρειάζεται όμως να είσαι ανοιχτός σε διαφορετικούς τρόπους δουλειάς.
Και επίσης, δεν χρειάζεται πλέον να εγκαταλείψεις τη χώρα ή την πόλη σου για να αποκτήσεις διεθνή ορατότητα. Αυτό το κάνουμε εμείς για εσένα. Ενώ πριν από δέκα χρόνια μπορεί να έπρεπε να μετακομίσεις στο Βερολίνο, το Λονδίνο, το Παρίσι ή το Λος Άντζελες για να διεκδικήσεις μια διεθνή καριέρα, σήμερα μπορείς να παραμείνεις στη Θεσσαλονίκη, να εργάζεσαι εκεί, στο θέατρο, και ταυτόχρονα να γνωρίζεις ότι είσαι ορατός για διεθνή projects και ρόλους που μπορεί να σου ταιριάζουν.
Έλα προετοιμασμένος, αλλά ταυτόχρονα δώσε στον εαυτό σου την ελευθερία να πειραματιστεί! Ένα workshop είναι ένας χώρος όπου μπορείς να κάνεις ερωτήσεις, να δοκιμάσεις διαφορετικές επιλογές και να μάθεις τόσο από τους άλλους ηθοποιούς όσο και από τον casting director. Μπορείς να αντιμετωπίζεις την καριέρα σου με σοβαρότητα χωρίς να περιμένεις ότι κάθε επαγγελματική συνάντηση θα οδηγήσει απαραίτητα σε μια δουλειά.
Υπάρχει πραγματική αξία στο να ανακαλύψεις κάτι καινούργιο για τη δουλειά σου, κάτι που ίσως δεν θα ανακάλυπτες αν επαναλάμβανες συνεχώς μόνο ό,τι ήδη σου είναι οικείο και ασφαλές. Η πιο χρήσιμη ερώτηση που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου μετά από ένα workshop είναι: «Τι έμαθα εδώ που μπορώ να πάρω μαζί μου στο επόμενο audition;»
Από όσα έχω παρατηρήσει, οι casting directors ανταποκρίνονται θετικά σε ηθοποιούς που είναι προετοιμασμένοι, ουσιαστικά παρόντες και ικανοί να ακούν. Μια δυνατή υποκριτική επιλογή έχει σημασία, αλλά εξίσου σημαντική είναι και η ικανότητα του ηθοποιού να εξερευνήσει μια διαφορετική κατεύθυνση όταν του δοθεί μια οδηγία. Ένα συνηθισμένο λάθος είναι ότι οι ηθοποιοί αντιμετωπίζουν τον casting director σαν να βρίσκεται στην «αντίπαλη ομάδα», ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: ο casting director θέλει ο ηθοποιός να πετύχει. Μερικές φορές έχω επίσης την αίσθηση ότι οι ηθοποιοί προσπαθούν τόσο πολύ να εντυπωσιάσουν τον άνθρωπο που έχουν απέναντί τους, ώστε τελικά χάνεται η πραγματική επικοινωνία και σύνδεση μαζί του. Ένα ακόμη λάθος είναι να υπερβάλλουν σχετικά με κάποια δεξιότητα ή με το επίπεδο γνώσης μιας γλώσσας, δημιουργώντας έτσι προσδοκίες στις οποίες στη συνέχεια θα πρέπει να ανταποκριθούν. Ένα ακριβές και ειλικρινές προφίλ αποτελεί μέρος αυτής της επαγγελματικής σχέσης εμπιστοσύνης: το πρόσωπο που παρουσιάζει το προφίλ σου θα πρέπει να είναι το ίδιο πρόσωπο που τελικά θα εμφανιστεί στο casting.
Για μένα, η αξία μιας εμπειρίας όπως αυτή στην Κύπρο βρίσκεται στο γεγονός ότι δίνει στους ηθοποιούς και στους casting directors τον χρόνο να δουλέψουν μαζί πέρα από μια σύντομη, τυπική γνωριμία. Με εσένα και τον Francesco, οι ηθοποιοί είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν διαφορετικές προσεγγίσεις μέσα στο ίδιο πρόγραμμα. Το να δουλεύουν έξω από το συνηθισμένο επαγγελματικό τους περιβάλλον μπορεί να τους βοηθήσει να αμφισβητήσουν παγιωμένες συνήθειες και να αναγνωρίσουν δυνατά στοιχεία του εαυτού τους που μέχρι τότε ίσως θεωρούσαν δεδομένα. Με αυτόν τον τρόπο, το διεθνές casting μπορεί να πάψει να μοιάζει με κάτι μακρινό ή αφηρημένο και να γίνει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: μια διαδικασία που αφορά ανθρώπους με τους οποίους μπορούν να συνομιλήσουν, να κατανοήσουν και να συνεργαστούν. Η πραγματική και μακροπρόθεσμη αξία βρίσκεται στο πώς θα αξιοποιήσουν αυτή την εμπειρία στη συνέχεια — στην προετοιμασία τους, στις επαγγελματικές τους σχέσεις και στις ευκαιρίες που πλέον αισθάνονται έτοιμοι να διεκδικήσουν. Αυτό που μου έμεινε επίσης έντονα από την Κύπρο ήταν το πόσο απολαύσατε, εσύ και ο Francesco, τη συνεργασία με τους ηθοποιούς εκεί. Θυμάμαι ότι είχατε εντυπωσιαστεί τόσο από τις ικανότητές τους όσο και από την ποικιλομορφία τους.
Το Filmmakers Europe είναι το επαγγελματικό «σπίτι» στο οποίο μπορούν να βασίζονται ηθοποιοί, agents και casting directors σε ολόκληρη την Ευρώπη, με διασυνδέσεις που επεκτείνονται και πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα. Θέλω αυτό να παραμείνει η βασική αξία της υπηρεσίας μας: να είμαστε ένας επαγγελματικός, δίκαιος και διαφανής συνεργάτης σε μια βιομηχανία που συχνά είναι αδιαφανής και αλλάζει με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς. Οι επαγγελματίες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι οι τεχνικές τους ανάγκες είναι καλυμμένες, χωρίς να αναρωτιούνται συνεχώς αν όσα κάνουν είναι αρκετά. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίσουμε να εξελίσσουμε το σύστημα σύμφωνα με τις ανάγκες της καθημερινής τους δουλειάς και να ενισχύουμε τις συνεργασίες μας με agencies, casting directors, φεστιβάλ και επαγγελματικούς οργανισμούς. Υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι εκεί έξω που λένε συνεχώς στους ηθοποιούς τι πρέπει να κάνουν. Θεωρώ ότι αυτό όχι μόνο μπορεί να είναι παραπλανητικό, αλλά είναι και εξαιρετικά κουραστικό. Για τους ηθοποιούς, η αρχή είναι απλή: κρατήστε το προφίλ σας ενημερωμένο, φροντίστε η δουλειά σας να μπορεί να αξιολογηθεί εύκολα και επενδύστε την ενέργειά σας στην τέχνη σας. Εμείς μπορούμε να σας βοηθήσουμε να φτάσετε μέχρι την αίθουσα του casting ή να λάβετε μια πρόσκληση για self-tape. Από τη στιγμή όμως που θα μπείτε στην αίθουσα, εμείς παύουμε να έχουμε σημασία. Τότε αυτό που μετράει είναι το ταλέντο σας. Και έτσι ακριβώς πρέπει να είναι.
